2 Soruyla Bulun: Hangi Davranış Akran Zorbalığı?

Eğitim PolitikalarıEğitimciler İçin
2 Soruyla Bulun: Hangi Davranış Akran Zorbalığı?

Akran zorbalığını önleme sürecinde öğretmen ve psikolojik danışmanların  karşılaştığı önemli sorulardan  biri şudur. Karşımızdaki çatışmalı davranışın akran zorbalığı mı yoksa gelişim dönemlerinde rastlanan bir çatışma mı olduğunu nasıl anlayacağız?

Bu iki davranışı birbirinden ayırt edebilmek için size basit bir önerimiz var. Akran zorbalığı ve arkadaşlık çatışmasını birbirinden ayırt edebilmek için aşağıdaki iki soruyu sorabilir ve öğrenciler arasında yaşananları bu açıdan değerlendirerek yanıtı bulabiliriz. İşte bu soru:

1. Yaşanan çatışma hangi ihtiyacı karşılıyor?

Öğrencilerin çatışma yaşadığı durumlar sadece akran zorbalığı durumları değildir.  Çatışmalar çoğu zaman öğrenciler arasındaki iletişimsizlik, rekabet gibi durumlardan kaynaklanır. Çocuklar, kendi ihtiyaçlarını gidermek, duygularını ifade etmek için sert ifadeler kullanabilir, arkadaşlarını kırabilirler.

  • Bu tip çatışmalar geçicidir; içinde çözüm ve barışma enerjisi de barındırır.
  • Bazen öğretmenlerinin de yardımıyla birbirlerinin bakış açısından bakmayı ve uzlaşmayı başarırlar.
  • Bu tip çatışmalarda tarafların birbirlerine üstünlük sağlama, sosyal statü elde etme, öğretmenin gözüne girme gibi değil haklılığını ifade etme gibi amaçları vardır.
  • Çatışma sonunda arkadaşlık kaldığı yerden devam eder.

Akran zorbalığında ise her seferinde aynı öğrencinin  -şiddet uygulayanın-  güçlenme, sınıfta sosyal statüsünü güçlendirme, arkadaşlarının gözüne girme gibi psikolojik hedefleri vardır.

  • Bu tip çatışmalarda kısa süreli barışma sağlansa da tartışma benzer motiflerle kendini sistematik olarak tekrar eder.
  • Barışma sonrası çoğu zaman şiddet gören öğrencinin kaygısı ve kırgınlığı devam eder.

2. Yaşanan çatışma ne sıklıkla tekrar ediyor?

Durumsal koşullardan kaynaklanan çatışmalar benzer şekilde tekrar etmezken, akran zorbalığının en temel işareti aynı zorbalığın sıklıkla tekrar etmesidir. Hatta  akran zorbalığının neredeyse sistematik hale gelen bir niteliği vardır.

  • Zorbalık uygulayan çocuk, ilk fırsatta aynı arkadaşına benzer içerikli bir saldırıyı tekrar edebilir.
  • Bazen zorbalık uygulayan çocuk daha da güçlenir ve benzer zorbalık karakteristiğini başka öğrencilere de uygular.
  • Bazı durumlarda bu sistematik öyle güçlenir ki zorbalık uygulayan öğrencinin sert, buyurgan, çevresini yöneten tavrı zorbalık onun karakteri gibi algılanır. Hatta bazı öğretmenler bu buyurganlığı onaylar ve destekler.
  • Zorbalık uygulayan çocuk bunu diğer arkadaşlarının arasında psikolojik üstünlük, güç, sosyal etki  kazanmak için yapar.
  • Zorbalık uygulanan çocuk giderek gücünü kaybeder. Bu şiddet sistematik hale gelirse kurban öğrencinin arkadaşlık ilişkileri uzun dönemde de yara alır.

Hangisi Akran Zorbalığı?

Bazen zorbalık içeren davranışları görmeye o kadar alışırız ki bazı davranışları sıradan çocuk davranışı olarak algılarız. Gelin zorbalık içeren bazı tutumlardan örnekler verelim.

Fiziksel Zorbalık

Zorbalık dendiğinde geleneksel olarak aklımıza gelen, zorbalık uygulayanın fiziksel olarak daha güçlü olduğu ve kendinden daha zayıf olanı hedef aldığı örneklerdir.

  • Sırada önüne geçmek,
  • Başına ya da omuzlarına bastırmak,
  • Tekmelemek,
  • Saçını çekmek,
  • Kapıyı yüzüne kapatmak,
  • Bir eşyasını zorla almak, zarar vermek,
  • Giysilerine zarar vermek,
  • Vurmak, çelme takmak, itmek v.s.

Sözel  Zorbalık

Özellikle belirli kültürlerde normal sayılarak sıklıkla kullanılan, bazen de şaka olduğu düşüncesiyle kullanılan sözlü saldırılardır. Ancak kültürel olarak normal sayılması ya da Sözel zorbalık alanında en çok karşılaşılan örnekler şunlardır:

  • Bir arkadaşına sistematik şekilde küfür etmek,
  • İsim takmak,
  • İsminden sözcük üreterek alay etmek,
  • Fiziksel bir özelliğiyle alay etmek,
  • Dış görünümüyle alay etmek,
  • Aksanı, ailesinden birinin aksanı, konuşma biçimiyle alay etmek,
  • Sınıftaki akademin durumuyla ilgili şakalar yapmak,
  • Küçük düşürücü şakalar yapmak,

Sosyal Zorbalık

Son zamanlarda sıklıkla gördüğümüz erkek öğrenciler arasında olduğu kadar kız öğrenciler arasında da yaygın olan hedefinde sosyal dışlama olan tutumlardır. Sosyal zorbalığın önde gelen örnekleri aşağıdaki gibidir:

  • Sistematik şekilde görmezden gelmek,
  • Arkadaş grubunun dışında bırakmak, dışlamak,
  • Doğum günü, gezi gibi sosyal organizasyonların dışında bırakmak,
  • Arkadaşları tarafından dışlanmasını sağlayacak şekilde ardından konuşmak,
  • Hakkında dedikodu yapmak, hakkında eleştirel konuşmalar yapmak,
  • Teneffüslerde yalnız bırakmak,
  • Başkalarını o öğrenci hakkında konuşmaya ikna etmek vs.
Etiketler: akran zorbalığı, arkadaş zorbalığı nasıl önlenir, hangi davranış akran zorbalığıdır, sosyal duygusal öğrenme

İlginizi Çekebilir

Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Edin

Eğitim Kolektifi’nin Büyümesine Destek Olun!

İçeriklerimizi beğeniyorsanız daha fazla okuyucunun bize ulaşmasına destek olun.
Bizi Sosyal Medya Hesaplarımızdan Takip Edin, Beğenin, Paylaşın.

Takipte Kalın!

Facebook sayfamızı beğenin ve yeni yazılarımızdan haberdar olun.

Reklam

Yazar Hakkında

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi yazın.

milli eğitim bakanı olsaydım kitap
eğitim kolektifi milli eğitim bakanı olsaydım kitap satın al

Milli Eğitim Bakanı Olsaydım

Orijinal fiyat: 150 ₺.Şu andaki fiyat: 90 ₺.

Ahmet Yıldız, Ayşegül Kanal, Cem Demirayak, Gözde Durmuş, Engin Karadağ, Erdal Atıcı, Erdal Küçüker, Esergül Balcı, Fevziye Sayılan, Feyzi Coskun, Gökçe Güvercin-Seçkin, Gözde Durmuş, Hasan Aydın, M. Cansu Balcı, Meral Uysal, Mustafa Gazalcı, Niyazi Altunya, Nurcan Korkmaz, Orhan Özdemir, Reşide Kabadayı, Rıfat Okçabol, Selen Balcı, Ş. Erhan Bağcı, Vildan Özdemir
Eğitim Kolektifi Yayınları
Delifişek Jose Mauro De Vasconcelos

Delifişek

Orijinal fiyat: 75 ₺.Şu andaki fiyat: 70 ₺.

Jose Mauro De Vasconcelos
Can Çocuk Yayınları
Boş Ayna kitap , Karyl McBride

Boş Ayna

Orijinal fiyat: 149 ₺.Şu andaki fiyat: 120 ₺.

Karyl McBride
Okuyan Us Yayınları
Reklam

En Yeniler

En Popüler

Dosyalar

Reklam