Cumhuriyet Tarihinin Unutulmaz Eğitim Çınarı: Mustafa Necati

0
Cumhuriyet Tarihinin Unutulmaz Eğitim Çınarı: Mustafa Necati
Cumhuriyet Tarihinin Unutulmaz Eğitim Çınarı: Mustafa Necati

Cumhuriyetin en büyük başarılarından biri okuma yazması olmayan bir toplumdan kısa zamanda bir eğitim mucizesi yaratmaksa bu mucizenin en büyük yaratıcılarından biri şüphesiz ’dir.

Sadece 35 yaşında hayatını kaybeden Mustafa Necati, Milli Eğitim Bakanı olarak görev yaptığı kısa sürede günümüzde de varlığını koruyan çok sayıda eğitim kurumunun, okulun temeli atmış ve Cumhuriyet’in eğitim ilkelerinin ve kültürünün yaratıcısı olmuştur.

Mustafa Necati, Milli Eğitim Bakanı olarak görev yaptığı kısa sürede günümüzde de varlığını koruyan çok sayıda eğitim kurumunun, okulun temeli atmış ve Cumhuriyet’in eğitim ilkelerinin ve kültürünün yaratıcısı olmuştur.
Mustafa Necati, Milli Eğitim Bakanı olarak görev yaptığı kısa sürede günümüzde de varlığını koruyan çok sayıda eğitim kurumunun, okulun temeli atmış ve Cumhuriyet’in eğitim ilkelerinin ve kültürünün yaratıcısı olmuştur.

Adalet Bakanlığının ardından Milli Eğitim Bakanı olarak görev yapmaya başlayan Mustafa Necati, 3 yıllık görev süresince günümüz milli eğitim kurumlarının ve Cumhuriyet eğitimini şekillendiren ilkelerinin pek çoğunun temelini atmıştır.

Mustafa Necati, 21 Aralık 1925 tarihinde Milli Eğitim Bakanı olduğunda hem İzmir’de Okul Müdürü olarak görev yapıyor hem de Muallimler Birliği Genel Başkanlığını yürütüyordu. Bakan olduktan sonra da başkanlık görevini bırakmadı ve bu duyarlılıkla öğretmenlik mesleğinin gelişimiyle ilgili çok sayıda karara imza attı.

Açılan Millet Mektepleri'yle 42 bin kurs merkezi açılmış ve kısa sürede bir milyona yakın kişiye yeni harflerle okuma yazma öğretilmiştir.
Açılan Millet Mektepleri’yle 42 bin kurs merkezi açılmış ve kısa sürede bir milyona yakın kişiye yeni harflerle okuma yazma öğretilmiştir.

Bununla birlikte Mustafa Necati döneminin en önemli adımı Harf Devrimi’ni gerçekleştirilmiş olmasıdır. Harf Devriminin hemen ardından kurulan Millet Mektepleriyle 42bin kurs merkezi açılmış ve kısa sürede bir milyona yakın kişiye yeni harflerle okuma yazma öğretilmiştir.

Milli Eğitim politikalarına bilimsel olarak yön veren kurum olan Talim Terbiye Kurulu da Mustafa Necati döneminde kurulmuştur. Bugüne kadar yapısı değişmeden varlığını koruyan Talim Terbiye Kurulu, Cumhuriyet dönemi eğitim politikalarının oluşturulmasında önemli sorumluluk üstlenmiştir.

Türk Dili Tetkik Cemiyeti Genel Merkez Kurulu Atatürk başkanlığında yaptığı bir toplantıda. (4 Ocak 1933)Besim Atalay, Hasan Âli Yücel, Celal Sahir Erozan, Ahmet Cevat Emre, Reşit Galip, Mustafa Kemal Atatürk, Afet İnan, Ruşen Eşref Ünaydın, İbrahim Necmi Dilmen, Hamit Zübeyr Koşay ve Ragıp Hulusi Özden
Türk Dili Tetkik Cemiyeti Genel Merkez Kurulu Atatürk başkanlığında yaptığı bir toplantıda. (4 Ocak 1933)
Besim Atalay, Hasan Âli Yücel, Celal Sahir Erozan, Ahmet Cevat Emre, Reşit Galip, Mustafa Kemal Atatürk, Afet İnan, Ruşen Eşref Ünaydın, İbrahim Necmi Dilmen, Hamit Zübeyr Koşay ve Ragıp Hulusi Özden

Talim Terbiye ile aynı günlerde Türkçenin bilimsel incelenmesi amacıyla ‘Türk Dil Heyeti’ de kurulmuştur. Türk dil bilgisi kuralları bu kurul tarafından oluşturulacak , Türkçe’nin ilk sözlüğü ve İmla Kılavuzu hazırlanacaktır. Ayrıca Öğretmen Okullarında da Türk Dili Edebiyatı bölümleri o dönemde eğitim vermeye başlamıştır.

1928-29 eğitim yılında ülke çapındaki tüm okullarda karma eğitime geçilmiştir.
1928-29 eğitim yılında ülke çapındaki tüm okullarda karma eğitime geçilmiştir.

Karma Eğitim Mustafa Necati döneminde başlatılmıştır. Bunu sağlamak için kademeli bir program izlenmiş; 1927-28 eğitim yılında 70 ortaokulda karma eğitim verilmiş, 1928-29 eğitim yılında ise ülke çapındaki tüm okullarda karma eğitime geçilmiştir.

Ankara Sanayi-i Nefise Mektebi
Ankara

Sanayi-i Nefise Mektebi de Mustafa Necati döneminde açılmıştır.

Yine de Mustafa Necati döneminin en büyük başarılarından birisi Öğretmen yetiştirilmesi konusundaki ilerlemelerdir. Mustafa Necati’ye Anadolu’daki 40bin köye en kısa zamanda öğretmen gönderilmesi için ilk 10 yılda 30 bin öğretmen yetiştirilmesi gerekmektedir. Bu amaçla dönemin ilk öğretmen okulu sonradan Gazi Üniversitesi adını alacak olan Gazi Eğitim Enstitüsü Ankara’da kurulmuştur.

Gazi Eğitim Enstitüsü Cumhuriyet Döneminin İlk Öğretmenlerinin Yetiştirildiği en Köklü Öğretmen Okuludur.
Gazi Eğitim Enstitüsü Cumhuriyet Döneminin İlk Öğretmenlerinin Yetiştirildiği en Köklü Öğretmen Okuludur.

İkinci okul İzmir Öğretmen okulu, üçüncüsü ise bugün artık Balıkesir Necatibey Eğitim Fakültesi adıyla hizmet veren Balıkesir Erkek Muallim Mektebi’dir.

Bir zamanlar Necati Bey Eğitim Enstitüsü (şimdi fakülte)
Bir zamanlar Necati Bey Eğitim Enstitüsü (şimdi fakülte)

1927’de Meslek Mektepleri hakkında çıkartılan kanunla birlikte mesleki eğitimin temelleri da atılmıştır.

Mustafa Necati 1 Ocak 1929 tarihinde Millet Mekteplerinin açılış gününde, apandisit patlaması nedeniyle hayatını kaybetmiştir.  Ancak Cumhuriyet eğitim tarihinin en etkili, ve uzak görüşlü bakanlarından biri olarak tarihteki yerini almış ve bugüne uzanan büyük bir eğitim kültürü yaratmıştır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz