Freire’nin İzinde: Sınıflarımızı Demokratikleştirebilir miyiz?

Eğitim PolitikalarıEğitimciler İçin
Nöromitler beyne dair bilgiyi basite indirgeyerek öğrenmeyi bir ‘mit’ haline getiriyor; hatta nöropsikoloji uzmanlarının düzeltmek için uğraşmak zorunda kaldığı yeni bir dil oluşturuyorlar.
Reklam
A+ A-

Paulo Freire eğitim tarihinin en çok iz bırakmış ve geleneksel okullara dair inancımızı en çok sarsmış eğitimcidir. Freire,  yoksul bir mahallede okuma yazma dersleri verdiği akşam sınıfındaki deneyimlerinden yola çıkarak bizi içinde yaşadığımız sistem ve okullarımızla yüzleştirir. Toplumun temel çelişkilerinin nasıl da okullar aracılığıyla üretildiğini anlatır ve bize demokratik, insani ve özgür okulların hayalini kurdurur.

Peki, Freire’nin yaklaşımı sınıflarımıza taşınabilir mi? Freire felsefesi sınıflardaki farkındalıklarımızı, öğretmenlik tutumlarımızı geliştirebilir mi? Freire’nin yoksul yetişkinlere okuma yazma öğretirken geliştirdiği ve bütün dünyayı etkileyen eğitimci duruşu bizlere de ilham verebilir mi?

Bugüne kadar Freire’nin eğitimdeki demokratik yaklaşımını sınıflarımıza taşıyabilmek konusunda yeterince yol almadığımızı,  onun özgürlükçü pedagojisini tam olarak anlayamadığımızı kolaylıkla iddia edebiliriz. Gerçekten de Freire pedagojisi  okullarımızda hakettiği yeri henüz bulamamıştır. Ancak bu eksikliği, bir ilgisizlik olarak  nitelendirmek pek doğru sayılmaz; çünkü Freire’nin sınıflarımızda  kendisine yer bulamamış olmasının birçok farklı nedenini sıralamak mümkündür.

paulo freire izinde

Pedagoji Değil; İnsanlık Tarihi

Bu nedenlerden belki de ilk akla geleni Ezilenlerin Pedagojisi’nin anlattıklarıdır.  Freire, kitabında okullarda kolayca uygulanacak pedagojik yönergeleri değil, insanlık tarihinin en büyük açmazlarından birini anlatmaktadır.

Freire’ye göre benimsediğimiz ve yüzyılı aşkın süredir uyguladığımız klasik okul sistemi, aslında bir tarafın bütün kuralları koyup, sadece kendi istediği bilgileri sunduğu; diğer tarafın ise derin bir sessizliğe gömülerek her şeyi tartışmasızca kabul ettiği bir ‘anlatı’ faaliyetidir. Varlık biçimiyle öğrencilerin tam karşıtı olan öğretmen bilgili, yöneten ve karar veren; öğrenci ise pasif, dinleyendir. Freire ise sadece anlatıya dayanan bir eğitimini kabul etmez, ona göre ‘okullar, anlatma hastalığından muzdariptir’.  Bu anlatı bir yandan öyle gerçek bir yandan da –özellikle genç öğretmen adaylarına- öyle ütopik gelir ki bu bilgiyi sınıfa taşımayı akıllarına bile getirmezler.

Öte yandan Freire’nin dili zordur; okurların büyük bölümünü oluşturan genç üniversiteliler bu dili kavrayıp, mesleki hayatlarına taşımakta zorluk çekerler. Hatta okuyucuların büyük bölümü, okuduklarıyla bir sınıf yönetimi uygulamaları arasındaki bağı sezmekte zorluk çekebilir. Ezilenlerin Pedagojisi genç öğretmen adaylarının ellerinde en çok gezdirdiği, satır altlarını en çok çizdiği kitaplardan biri olsa da bin bir güçlüğü aşarak atanabilmeyi başaran ya da farklı özlük koşullarında sınıflarına ulaşan genç öğretmenler Freire’nin yeşil kitabını  çoktan ders kitapları arasında unutmuş olurlar.

Freire Yöntem Göstermez!

Freire’nin sınıflara kolayca taşınamamasının bir başka nedeni ise Freire’nin yaklaşımından kaynaklanmaktadır. Çünkü Freire  “daha az ayrımcı, daha az insandışılaştırıcı ve daha insani bir dünya”dan umudunu hiç kesmese de, özgürlük inancını dışarıdan aşılamak isteyen bir propagandayı” daima eleştirmiştir. Bunun anlamı şudur: Freire kendisinden sonra uygulanacak bir yöntemi hatta genel bir çerçeveyi bile dikte etmemiştir.

Freire’nin Ezilenlerin Pedagojisi’ndeki belki de en önemli amacı kendi tasarladığı bazı pedagojik formül ya da uygulamaları sunmak ve kendisinden sonra bunları ezberleyerek, tartışmasız uygulayan bir eğitimci kuşağı yaratmak değil; eğitimcilerin özgür bir dünya hedefleyeceği yeni bir pedagojinin ilk adımlarını atmaktır.

İşe en çok da bu yüzden Freire pedagojisine dair listeler, elden ele dolaşan ders yönergeleri bulamayız. Freire pedagojisi, eğitimcilerin kendi sınıflarının, öğrencilerinin koşullarını doğru okuyarak ve sezgilerini geliştirerek küçük adımlarla ilerleyecekleri bir büyük yolculuktur. Ve bu yolculuk, öncelikle öğretmenin kendi kimliğini, içinde bulunduğu güç ilişkilerini farketmesi ve böylece kendi küçük kişisel devrimini gerçekleştirmesiyle başlar.

Bu yüzden bazen Freire’nin dünyasını hiç bilmeyen bir öğretmenin bu pedagojiyle çok uyumlu uygulamalar yaptığına; Freire’yi bilen birinin ise en temel özgürleştirici uygulamalarda bile yetersiz kaldığına şahitlik edebiliriz.  Çünkü Freire pedagojisi yönergelere değil, sezgilere dayanır.

Birlikte Düşünelim

Bu nedenle “Freire Sınıfta: Sınıflarımızı Nasıl Demokratikleştirelim?’ adlı bu dosyamızda, ‘Freire’den yola çıkarak  özgürleştirici ve demokratik bir sınıf nasıl yaratabiliriz?’ sorusu üzerine sizlerle birlikte düşünebilmek ve yanıtlar aramak istiyoruz. Gerek Freire’ye gerekse sadece kendi sezgilerinize uygun olarak geliştirdiğiniz sınıf içi uygulamalarınızı bize yazmak; sınıflarımızda daha özgür ve eşit bir öğrenme iklimi yaratmak konusundaki deneyimlerinizi paylaşmak ve meslekdaşlarınıza ilham vermek ister misiniz?  Demokratik sınıflar yaratabilmek konusundaki düşünce, deneyim  ve önerilerinizi info@egitimkolektifi.com adresine bekliyoruz.

Etiketler:
Reklam

Yazar Hakkında

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Takipte Kalın!

Facebook sayfamızı beğenin ve yeni yazılarımızdan haberdar olun.

Bunlar da Var

En Yeniler

En Popüler

Narsist Ebeveynler Öfkeli ve Kırgın Çocuklar Yetiştirir

Narsistik Kişilik Bozukluğunun Masum İşaretleri

Son zamanlarda toplumda narsizmin yükselişiyle ilgili yazılar okuyor, çevrenizdeki insanların eskisine göre çok daha kendilerine dönük olduğunu fark ediyor ve belki de kendi kendinize soruyorsunuz: ‘Yoksa ben de biraz narsist…
çocuğumun hiç arkadaşı yok

Çocuğumun Hiç Arkadaşı Yok!

Çocuğunuzun okulda arkadaşı yok mu? Çocuğunuz yalnız ve mutsuz mu? Çocuğunuz arkadaşı olmadığı için okula gitmekte zorlanıyor mu? Çocuğum arkadaşları tarafından dışlanıyor mu diyorsunuz? Çocuğunuzun arkadaşlık kuramama nedenleri nelerdir ve…

Dosyalar

BÜLTENE KATILIN

E-posta listemize kayıt olarak yeni makalelerimizden haberdar olabilirsiniz.

Abone olduğunuz için teşekkürler.

Bir hata oluştu.

Reklam
Menü