Çocukta Merak: Öğrenciler Neden Merak Etmiyor?

Eğitimciler İçin
Öğrenciler Neden Artık Merak Etmiyor?

Çocukta merak etme duygusunu geliştirmek mümkün mü? Çocuğumuzun biz yönlendirmeden, ödev vermeden kavramları araştırması, denemeler yapmasını sağlamak mümkün mü?  Bunu hayal etmek giderek daha zor olmaya başladı. Bir fen laboratuvarı düşünün. Öğrenciler ellerinde renkli kimyasallarla dolu test tüpleriyle heyecanla masalarda çalışıyorlar. Bir şeyler üretmenin heyecanı dorukta. Sorular soruluyor, yanıtlar aranıyor. Bir sınıfın alışılmış, olağan görüntüsü mü yoksa idealize edilmiş anlık bir fotoğraf mı?

Son yıllarda öğrencilerle ilgili olarak en az kullanılabilecek sıfatlardan biri ‘meraklı’. Neredeyse hiçbir öğrenciyi bir araştırma yaparken, bir fikrin peşinde koşarken görmüyoruz. En basit anlatımıyla günümüz öğrencileri hiç bir şeyi merak etmiyor; sahip oldukları bilgileri yeterli sayıyorlar.

Öğrencilerin en meraksız oldukları yerlerin başında da okul geliyor. Çocuklar, sınıflarda soru sormuyor, deney yapmak istemiyor, kendi hipotezlerini oluşturmak zahmetine katlanmıyorlar. Peki, öğrencilerin öğrenme merakı ile okullar arasındaki bağın böyle zayıflamasının nedeni nedir? Pek çok eğitimci bu sorunun yanıtını bulmaya ve eğitim sisteminden meraklı öğrenciler yetiştirebilmek için teknikler bulmayı hedefliyor.

Merak duygusuna sahip öğrenciler, arkadaşlarından daha iyi ve daha nitelikli öğreniyor
Merak duygusuna sahip öğrenciler, arkadaşlarından daha iyi ve daha nitelikli öğreniyor

Meraklı Olmak Neden İyidir?

Merak, belirsizliğin üstesinden gelmek için araştırma ve keşifler yapma duygusudur.  Araştırma, bilgiyi arama yani merak duyma tutumu, öğrenmenin kolaylaştırıcılarından birisidir. Çok basit bir örnekle, bir öğrencinin ödev konusu seçerken az bildiği bir alana yönelmesiyle zaten bildiği bir konu seçmesi arasındaki tercih, onun öğrenme davranışının belirleyicisidir.

Daha fazla araştırmayı tercih eden öğrenciler daha çok soru sorar, bilgiyi analiz etmek,  önlerindeki belirsizliği çözmek ve konuyu doğru anlamak için daha ısrarcı olurlar.  Yeni bilgilerle karşılaşmaktan tedirginlik duymazlar. Benzer öğrenme deneyimleri yaşadıklarında meraklı öğrencilerin daha az merak eden öğrencilere göre daha çok ve hızlı öğrendiklerine şahit oluruz. Peki o zaman öğretme faaliyetine böylesine katkıları olan merak duygusunu geliştirebilmek için neler yapabiliriz?

Bir öğrencinin ödev konusu seçerken az bildiği konuyu seçmesiyle zaten bildiği bir konuya yönelmesi arasındaki tercih, onun öğrenme davranışının belirleyicisidir.
Bir öğrencinin ödev konusu seçerken az bildiği konuyu seçmesiyle zaten bildiği bir konuya yönelmesi arasındaki tercih, onun öğrenme davranışının belirleyicisidir.

 

Merak Duygusu Nasıl Kazandırılır?

2018 yılında Uluslararası Mind, Brain and Education Society IMBES’in yıllık toplantısında bir sunuş gerçekleştirdik. Bu çalışmada öğrencilerin merakını yükseltecek eğitim teknikleri üzerinde durduk. Eğer meraklı olmak belirsizlik karşısında motive olmak anlamına geliyorsa, sınıf içinde yaratılacak belirsizliğin öğrencilerin bilgiyi arama, düşünme ve çözüm üretme konusundaki istek ve meraklarını yükseltmesi gerekiyordu.

Bu eğitim tekniklerinin bir bölümü her eğitimcinin kolayca düşüneceği ancak zaman baskısı, konuyu tam olarak anlatabilme kaygısı gibi nedenlerle uygulamaktan vazgeçtiği basit uygulamalardı.

Örneğin her konuda sorunun çözümünü anlatmadan öğrencilerin çözebilmesi için yeterli sayıda deneme fırsatı vermesi, öğrencilerin düşünce ve yaklaşımlarını paylaşabilmesi için olanak sağlaması akla ilk gelebilecek önerilerden.

Öğrencilerinde merak duygusunun gelişimde öğretmen tutumunun önemli rol oynadığının altını çizmeliyiz.
Öğrencilerinde merak duygusunun gelişimde öğretmen tutumunun önemli rol oynadığının altını çizmeliyiz.

Anahtar: Öğretmen tutumu

Bununla birlikte genel olarak öğrencilerinde merak duygusunu uyandıran belirli bir öğretmen tutumu olduğunun altını çizmeliyiz. Bu öğretmenler kendi araştırmalarını yapıp fikirlerini açıklamaları konusunda öğrencilerini cesaretlendirmekle kalmayıp bu öğrencileri sınıfın liderleri haline getirmeyi başarıyorlar. Ayrıca meraklı öğrencilerle ders dışında da yönlendirici ve cesaretlendirici ilişkiler kuruyorlar. Böylece öğrencilerinin gözünde bir öğretmenden çok bir yönlendirici, bir lider haline gelip araştırmaya birlikte devam ediyorlar.

Teknoloji Merak Duymaya Engel mi?

Bu çalışmalar sırasında  öğretmenlerin en çok zorlandıkları şeylerden biri, öğrencilerinin yanıtlarını kendi içlerinde değil bilgisayarlarında aramaları.  Düşünmek, karşılaştırmak, çözüm bulmak yerine parmağının ucundaki bilgileri okumak ergenler için benzersiz bir kolaylık. Aynı zamanda düşünmenin önünde büyük bir engel.

Ancak bilgisayarı bir fırsata dönüştürebilen öğretmenlerin de sayısı oldukça fazla. Soruların ve ödevlerin bilişim olanaklarını da hesaba katarak verilmesi, teknolojinin bir engel yerine bir basamak olmasıyla sonuçlanabiliyor.

Merak Duygusunu Pekiştirmek de Önemli

Öte yandan sadece merak uyandırmak başlı başına yeterli değil. Bu duygunun korunması ve zaman içinde geliştirilmesi de gerekli. Bunu sağlayabilmenin yolu öğretmenin doğru liderliğinden geçiyor. Merakın bir sınıf geçme değil yaşam tarzı haline gelebilmesinde öğretmen liderliğinin payı yadsınamaz.

Kaynak: Virjinya Üniversitesi Eğitim Fakültesinden Jamie Jirout’un  ‘Why aren’t students curious in the classroom?’ adlı makalesinden Ayşe Kaymaz tarafından çevrilmiştir.
Etiketler: çocuklar neden merak etmiyor, meraklı çocuklar yetiştirmek, okullarda merak kavramı

İlginizi Çekebilir

Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Edin

Eğitim Kolektifi’nin Büyümesine Destek Olun!

İçeriklerimizi beğeniyorsanız daha fazla okuyucunun bize ulaşmasına destek olun.
Bizi Sosyal Medya Hesaplarımızdan Takip Edin, Beğenin, Paylaşın.

Takipte Kalın!

Facebook sayfamızı beğenin ve yeni yazılarımızdan haberdar olun.

Reklam

Yazar Hakkında

Yorumlar

milli eğitim bakanı olsaydım kitap
eğitim kolektifi milli eğitim bakanı olsaydım kitap satın al

Milli Eğitim Bakanı Olsaydım

Orijinal fiyat: 150 ₺.Şu andaki fiyat: 90 ₺.

Ahmet Yıldız, Ayşegül Kanal, Cem Demirayak, Gözde Durmuş, Engin Karadağ, Erdal Atıcı, Erdal Küçüker, Esergül Balcı, Fevziye Sayılan, Feyzi Coskun, Gökçe Güvercin-Seçkin, Gözde Durmuş, Hasan Aydın, M. Cansu Balcı, Meral Uysal, Mustafa Gazalcı, Niyazi Altunya, Nurcan Korkmaz, Orhan Özdemir, Reşide Kabadayı, Rıfat Okçabol, Selen Balcı, Ş. Erhan Bağcı, Vildan Özdemir
Eğitim Kolektifi Yayınları
normal nedir wolfgang korn kitap

Normal Nedir?

Orijinal fiyat: 145 ₺.Şu andaki fiyat: 100 ₺.

Wolfgang Korn
Can Çocuk Yayınları
kalemler yaşar kemal kitap

Kalemler

Orijinal fiyat: 30 ₺.Şu andaki fiyat: 25 ₺.

Yaşar Kemal
Yapı Kredi Yayınları
Reklam

En Yeniler

En Popüler

Dosyalar

Reklam