Oyun ve Çocuk: Bir Çocuğu Oyunundan Tanımak

Aileler İçin
Aileler İçin
çocuğun ciddi işi oyun

 

Oyun ve çocuk doğru okumasını bilen için nasıl da gizemli bir dünyadır. Yetişkinler olarak çocuk olmanın kolay olduğunu düşünürüz. Oysa kendinden emin, herşeyi bilen ve bütün kuralları belirleyen yetişkinler arasında var olmaya çalışmak ne kadar zordur!  Üstelik büyükler çoğu zaman sadece beklentilerini söyler ve çocukların ne hissettiğini anlamak için çaba bile harcamazlar.  Çocukların da tıpkı büyükler gibi içlerine kapanabileceğini, akıllarının karışabileceğini, kaygılanabileceklerini düşünmeyiz. Sadece dikkatli ebeveynler işaretleri dikkatlice gözlemleyerek çocuklarının duygularını anlayabileceklerini bilirler. Çünkü çocuklar anlatmak yerine gösterirler. Yaramazlık yapar, taşkın davranışlarda bulunur ya da kendilerini dünyaya kapatırlar. Çocukların kendilerini ifade ettikleri bir yol daha vardır: Oyun.

Çocuklar oynadığında iki şey gerçekleşir. Oyun yoluyla;

  • Hayallerini açıklamaya ve gerçekleştirmeye çalışır,
  • Hayatın zorluklarını anlayıp yorumlamaya ve başarmaya çalışırlar.

Oyun ve Çocuk: Hayallerin Gerçekleştiği Sihirli Bahçe

Küçük çocuklar istek ve dileklerini oyunları yoluyla deneyimler; oynarken hayallerinin gerçekleştiği bir dünya kurarlar. Hayallerin önemli bölümü kendi beceri ve güçleriyle ilgilidir. Oyunlarında en hızlı onlardır. Güçlü,  cesur ve kahramandırlar. Sevilmek, eğlenmek ve beğenilmek isterler.  Örneğin 4 yaşındaki çocuk bebeğini besler, onu korur ve sever. Bebeği ağladığında onu besler ve uyutur. Bu davranış,  çocuğun  ben anne ve babasının gösterdiği ilgiyi onayladığı, onlar gibi olmak istediği anlamına gelir.  Bir yandan da çocuk annesini kendisine model almakta ‘ben de annem gibi bir bebeğin sorumluluk ve sevgisini istiyorum.’ deme şeklidir.

Süper Kahraman Olmak Bize Ne Anlatır?

5 yaşındaki bir başka çocuk seçtiği süper kahraman kostümünü yatarken bile üstünden çıkarmayı reddetmektedir. Bu kimlik çocuğun  ‘kendimi küçük ve güçsüz görüyorum oysa ben de hayatımdaki yetişkinler gibi güçlü ve durdurulamaz olmak istiyorum.’ demenin bir yoludur.

Süper kahraman giysileri çocuğun 'kendimi küçük görüyorum oysa ben de hayatımdaki yetişkinler sizin gibi güçlü ve durdurulamaz olmak istiyorum.’ demenin bir yoludur.
Süper kahraman giysileri çocuğun ‘kendimi küçük görüyorum oysa ben de hayatımdaki yetişkinler sizin gibi güçlü ve durdurulamaz olmak istiyorum.’ demenin bir yoludur.

Dileklerin büyük bölümü olumlu ve yapıcıdır. Çocuklar oyunlarında kendilerine ilişkin hayallerini gerçekleştirerek gerçek hayatta sağlayamayacakları bir gerçeklik ve yeterlilik duygusu yaşarlar. Bazen de gerçek hayatta yaşayıp mutlu oldukları bir anı; bir doğum günü partisini, bir tatil anısını tekrar tekrar yaşama fırsatı yaratırlar.

Oyun ve Çocuk: Gizli İstekler Nasıl İfade Edilir?

Peki çocukların hayali anne babası tarafından kabul edilemeyecek bir şey olduğunda ne olur?  Çocuğunuz örneğin küçük kardeşinin hiç doğmamış olmasını, sevmediği bir şeyin yok olmasını ya da annesiyle birlikte olabilsin diye babasının yok olmasını istediğinde ne olur?

İşte böyle örtülü isteklerde çocuğumuzun oyununun çelişkili bir hal aldığını görürüz. Kardeşi doğduğu için kendisini yalnız hisseden bir çocuk oyunlarında hayali bir arkadaş, görünmez bir kahraman ya da sadece onun görebildiği bazı zorlu durumlar hayal edebilir. Kardeşine ya da bir ebeveynine öfkelenen çocuk oyunundaki senaryosunda kızgın olduğu kişileri cezalandırabilir, onları görmezden gelebilir ya da kendisini üzen tutumun aynısını onlara uygulayabilir. Böyle durumlarda çocuğun oyununu dışarıdan sessizce izlemek, ne düşündüğü konusunda ebeveynlerine fikir verebilir.

Saldırganlık Neyin İfadesidir?

Bazı çocuklar oyun sırasında arkadaşlarına ya da oyuncaklarına sert davranabilir. Pek çok ebeveyn çocukları oyunlarında saldırgan davranışlar sergilediğinde, oyuncaklarına zarar verdiğinde endişelenir. Çocuğun oyunda oyuncaklarına zarar vermesi, saldırganlaşması ne anlama gelir? Genellikle durum ailelerin korktuğu kadar riskli değildir. Çocuğun oyununu anlayıp yorumlamanın pek çok farklı yolu vardır ve örtülü isteklerin oyun içinde yaşanması ve gerçek hayata taşınmaması tercih edilen bir durumdur.

Silahlı, Öldürmeli Oyunlar Bizi Endişelendirmeli mi?

Bir başka olasılık çocukların oyun içinde silah kullanıyormuş ya da birilerini öldürüyormuş gibi davranmasıdır.  Peki oyunun biraz daha içine girdiğimizde neler görürüz? Silahlı oyunlar gizli bir öfkenin, şiddet eğiliminin işareti midir? Çocuk neden silah ve kötü adamlar kavramlarını kullanmaktadır? 

Kendilerine sorulan çocuklar silahların ‘havalı’ oyuncaklar olduğunu ve pek çok kahramanın bir çeşit silahı olduğunu söylerler. Bir başka deyişle çocuk silahın aslında ne olduğunu bilmemektedir.  Peki kötü adamlar neyi simgeler?  Bazen çocuklar kendilerine koydukları yasak ve sınır nedeniyle ebeveynlerini kötü adamlar olarak görür. ‘Kötü adamları yok etme’ eylemi anne babasının kendisini sınırlandırma çabasına karşı duyduğu öfkenin açığa çıkmasıdır.

Büyümek çok uzun süren bir yolculuktur ve çocuklar doğaları gereği yavaş yavaş öğrenirler
Büyümek çok uzun süren bir yolculuktur ve çocuklar doğaları gereği yavaş yavaş öğrenirler

 

“Kötü Adamlarla” Uğraşan Cesur Kahraman

Bazen de çocuklar ‘kötü adamlarla’ uğraşırken bilinçsizce sahip oldukları ya da anne babaları tarafından beğenilmeyen ve ‘kötü’ olarak nitelendirdikleri yanlarıyla uğraşmaktadırlar. Peki böyle oyunlar kurmak yerine çocuk sadece kıskançlığını, öfkesini, taşkınlığını törpüleyemez mi?

Hayır. Büyümek çok uzun süren bir yolculuktur ve çocuklar doğaları gereği yavaş yavaş öğrenirler. Çocuklarımız hakkında çok az şey bildikleri bir dünyanın kapısında, savunmasız ve kaygılı beklemektedirler. Dünyayı anlamalarının Fark ve içinde kendilerine bir yer bulabilmelerinin en özgür yolu oyunlarla sanki başarmış gibi rol yapmalarıdır.

 

Bu makale ilginizi çektiyse “Büyüten Oyunlar: Oyunun Çocuğunuza Dört Büyük Etkisi” adlı makalemize göz atabilirsiniz.

 

Stacey Degeneffle’ın ‘Understanding Your Child by Observing Their Play’ adlı makalesinden uyarlanmıştır.

Etiketler: aile, aylin göçmen, çocuk, çocuk eğitimi, çocuk yetiştirme, çocuklarla iletişim, eğitim

İlginizi Çekebilir

Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Edin

Eğitim Kolektifi’nin Büyümesine Destek Olun!

İçeriklerimizi beğeniyorsanız daha fazla okuyucunun bize ulaşmasına destek olun.
Bizi Sosyal Medya Hesaplarımızdan Takip Edin, Beğenin, Paylaşın.

Takipte Kalın!

Facebook sayfamızı beğenin ve yeni yazılarımızdan haberdar olun.

Reklam

Yazar Hakkında

Yorumlar

milli eğitim bakanı olsaydım kitap
eğitim kolektifi milli eğitim bakanı olsaydım kitap satın al

Milli Eğitim Bakanı Olsaydım

Orijinal fiyat: 150 ₺.Şu andaki fiyat: 90 ₺.

Ahmet Yıldız, Ayşegül Kanal, Cem Demirayak, Gözde Durmuş, Engin Karadağ, Erdal Atıcı, Erdal Küçüker, Esergül Balcı, Fevziye Sayılan, Feyzi Coskun, Gökçe Güvercin-Seçkin, Gözde Durmuş, Hasan Aydın, M. Cansu Balcı, Meral Uysal, Mustafa Gazalcı, Niyazi Altunya, Nurcan Korkmaz, Orhan Özdemir, Reşide Kabadayı, Rıfat Okçabol, Selen Balcı, Ş. Erhan Bağcı, Vildan Özdemir
Eğitim Kolektifi Yayınları
normal nedir wolfgang korn kitap

Normal Nedir?

Orijinal fiyat: 145 ₺.Şu andaki fiyat: 100 ₺.

Wolfgang Korn
Can Çocuk Yayınları
öz kitap ken robinson

Öz

Orijinal fiyat: 36 ₺.Şu andaki fiyat: 29 ₺.

Ken Robinson
Sola Unitas
kalemler yaşar kemal kitap

Kalemler

Orijinal fiyat: 30 ₺.Şu andaki fiyat: 25 ₺.

Yaşar Kemal
Yapı Kredi Yayınları
Reklam

En Yeniler

En Popüler

Dosyalar

Reklam